Barcodes en adresgegevens misbruikt

De vermoedelijke werkwijze draaide om het onderscheppen van barcodes en adresgegevens. Met die informatie konden criminelen zich voordoen als de ontvanger of ervoor zorgen dat een pakket op een andere manier werd vrijgegeven. Hoe de gegevens precies zijn verkregen en op welke schaal de methode is toegepast, is niet volledig duidelijk uit de beschikbare berichtgeving.

Het gaat daarbij niet om een gewone pakketdiefstal waarbij een doos uit een hal of bezorgbus wordt weggenomen. De vermoedelijke fraude vond plaats op een moment waarop een pakket al in het bezorgproces zat en klaarstond om door de ontvanger te worden opgehaald. Dat maakt de werkwijze lastig zichtbaar: in de administratie kan een pakket als afgeleverd of opgehaald geregistreerd staan, terwijl de bestelling de klant nooit bereikt.

Volgens de berichtgeving werden de pakketten bij meerdere afhaalpunten meegenomen. De inhoud van de zendingen is niet in alle gevallen bekend. Bij georganiseerde pakketfraude worden vaak goederen uitgezocht die eenvoudig kunnen worden doorverkocht, zoals elektronica, merkkleding en andere waardevolle producten.

‘Ik wist niet dat het gestolen was’

Een betrokkene zou hebben verklaard niet te hebben geweten dat de pakketten gestolen waren. Die verklaring is belangrijk, omdat daarmee onderscheid ontstaat tussen de vermoedelijke organisatoren van de fraude en mensen die mogelijk goederen hebben aangenomen of doorverkocht zonder de herkomst te kennen.

Of iemand juridisch verantwoordelijk is voor heling, hangt onder meer af van wat die persoon wist of had moeten vermoeden. Een opvallend lage verkoopprijs, grote aantallen identieke goederen of onduidelijke herkomst kunnen daarbij een rol spelen. Zolang een onderzoek loopt, moeten dergelijke betrokkenen echter niet zonder meer als daders worden bestempeld.

De beschikbare berichtgeving maakt niet duidelijk hoeveel mensen zijn aangehouden, welke verdenkingen precies tegen hen bestaan en of de zaak inmiddels voor de rechter is gekomen. Ook is niet vastgesteld welk deel van de bijna vierhonderd pakketten daadwerkelijk is teruggevonden.

Slachtoffers blijven met vragen achter

Voor gedupeerde klanten kan de schade verder gaan dan een verdwenen bestelling. Wanneer persoonsgegevens zijn misbruikt, kunnen ook nieuwe bestellingen, betalingsverzoeken of accounts aan de fraude worden gekoppeld. Slachtoffers moeten daardoor soms aantonen dat zij een bestelling niet hebben geplaatst of een pakket niet hebben opgehaald.

Wie vermoedt dat een pakket is verdwenen, doet er verstandig aan eerst de trackinggegevens te controleren en contact op te nemen met de webwinkel en PostNL. Bij een bestelling die iemand niet zelf heeft geplaatst, is het belangrijk niet zomaar een betalingsverzoek te voldoen. Ook kan aangifte nodig zijn wanneer persoonsgegevens of een account zijn misbruikt.

Bij eerdere zaken rond bestelfraude beschreven opsporingsdiensten een vergelijkbare aanpak: goederen werden met gegevens van anderen besteld, waarna pakketten werden onderschept en doorverkocht. In een politieonderzoek uit 2022 waren meer dan honderd vermoedelijke slachtoffers betrokken en bedroeg de geschatte waarde van de buit ruim 100.000 euro. Dat onderzoek ging niet noodzakelijk over dezelfde zaak, maar laat wel zien hoe bestelfraude kan worden georganiseerd.

Geen op zichzelf staand probleem

De pakketketen is aantrekkelijk voor criminelen omdat dagelijks grote aantallen zendingen worden verwerkt. In eerdere onderzoeken is gewezen op verschillende vormen van misbruik, waaronder interne diefstal, fraude met bezorggegevens, heling en het gebruik van logistieke netwerken voor drugstransporten of witwassen. De overheid meldde eerder dat PostNL, politie, Douane en andere partijen samenwerken om crimineel misbruik van de post- en pakketketen tegen te gaan.

Tegelijkertijd groeit het aantal plekken waar consumenten hun pakket kunnen laten bezorgen of ophalen. PostNL kondigde eerder uitbreiding van het netwerk van pakketautomaten en afhaallocaties aan. Meer keuze is praktisch voor klanten, maar vraagt ook om controle die voorkomt dat onbevoegden een zending kunnen meenemen.

De centrale vraag is daarom niet alleen hoe de bijna vierhonderd pakketten konden verdwijnen. Ook moet duidelijk worden welke controles zijn uitgevoerd, of signalen eerder zichtbaar waren en welke maatregelen sindsdien zijn genomen.

Onderzoek moet meer duidelijkheid geven

De zaak laat zien dat een pakket volgens de administratie kan zijn afgeleverd, terwijl de klant het nooit in handen heeft gehad. Dat verschil maakt snelle melding en een zorgvuldig onderzoek belangrijk. Voor consumenten is bovendien van belang wie verantwoordelijk is wanneer een pakket door fraude bij een afhaalpunt verdwijnt.

Vooralsnog ontbreken openbare details over de exacte locaties, de totale financiële schade en de actuele juridische status van de zaak. Ook is niet duidelijk of alle slachtoffers zijn geïdentificeerd en hoe zij worden gecompenseerd. Een reactie van PostNL over de beveiliging en de afhandeling van de verdwenen pakketten kan daar meer duidelijkheid over geven.

De diefstal van honderden pakketten is daarmee niet alleen een lokaal incident. Het is ook een waarschuwing voor de kwetsbaarheid van een steeds groter wordend bezorgsysteem, waarin barcodes, persoonsgegevens en afhaalcodes samen bepalen wie een pakket uiteindelijk meekrijgt.

Terug
Bekijk per categorie
Meest gelezen