Je ziet misschien karton vooral als nodig verpakkingsmateriaal, maar het is ook een circulaire speler. Zo’n 80 procent van de vezels die in nieuwe dozen terechtkomen, komt uit gerecycled papier. Het is een materiaal dat tot vijf keer hergebruikt kan worden, waarna de vezels te kort worden en stof achterblijft. Daarom is er telkens weer een deel nieuwkarton nodig: dat komt meestal uit bossen die verantwoord beheerd worden, waar zelfs twee nieuwe bomen worden geplant voor elke gekapte.
Dat maakt karton tot een duurzaam product, juist omdat het zichzelf kan vernieuwen. Het resultaat daarvan: een gesloten kringloop, waarin je oude dozen gewoon weer nieuwe dozen laten worden.
Kartonnen dozen zijn geen saai onderwerp. Er gebeurt van alles. In Rotterdam zie je vaak dozen naast de papiercontainer liggen. Dit wordt ‘naastplaatsing’ genoemd. Bewoners denken vaak dat de container vol is en gooien hun doos ernaast. Dat zorgt niet alleen voor zwerfafval maar maakt recyclen ook lastiger. In Rotterdam wordt daar actief iets aan gedaan. Ze gaan containers herontwerpen, je wordt gevraagd dozen vooraf klein te knippen én ze werken met ‘containeradaptanten’, bewoners die helpen overlast te minimaliseren.
Verder is er iets gaande op het vlak van herbruikbare verpakkingen. Een start-up als Boxo introduceert een systeem met statiegeld voor herbruikbare verpakkingen. In plaats van een doos weg te gooien, lever je hem in bij een afleverpunt en krijg je statiegeld terug. Zo’n systeem streeft ernaar om hergebruik makkelijker te maken dan recycling. Onderzoek wijst uit dat herbruikbare verpakkingen tot wel 90 procent minder CO₂ uitstoten dan gerecycleerde kartonnen dozen.
Dan is er ook nog het RE-ZIP-systeem van RAJA en het Deense bedrijf RE-ZIP. Daarmee kun je dezelfde kartonnen doos meerdere keren gebruiken in e-commerce. Via een app lever je de doos in bij een drop-point en ontvang je bijvoorbeeld een korting. Dat scheelt grondstoffen én afval.
En vergeet de cijfers niet: de Europese papier- en kartonsector heeft in 2024 haar CO₂-uitstoot met zo’n 6,3 procent naar beneden weten te krijgen, terwijl de productie met bijna 6 procent steeg. Het toont dat de sector zich beweegt in de richting van minder milieubelasting.
Je zal het niet direct bedenken, maar de grootte van de doos heeft invloed op het milieu. Vaak is de doos veel groter dan nodig, waardoor er lucht wordt mee verzonden. Die lucht betekent meer ritjes met pakketjes, meer CO₂-uitstoot. En gemeenten belasten de services die afval opruimen extra zwaar.
Die onnodige lucht in verpakkingen is dus niet niks. Er zijn machines die dozen op maat maken in distributiecentra, zodat je precies krijgt wat je nodig hebt. Minder verspilling, efficiënter transport. Consumenten kiezen ook steeds vaker voor volledig recyclebare verpakkingen of zelfs herbruikbare alternatieven, omdat je zo bewuster bent in je keuze en minder verpakkingsmateriaal gebruikt.
Kartonnen dozen zijn een onverwachte wereld op zich. Ze zitten vol techniek, circulair denken en innovatie. Ze beschermen, worden gerecycled of zelfs hergebruikt. Ze zijn onderdeel van gesprekken over afval, gedrag en logistiek. Steeds vaker zie je dat karton niet alleen iets is wat je weggooit, maar iets waar je bewust over nadenkt, opvangt én eventueel meerdere keren gebruikt.
Terug
